ENDODONTİ (KANAL TEDAVİSİ)



Kanal Tedavisi Nedir ?

Kanal tedavisi dişin en iç kısmında bulunan pulpa olarak adlandırılan sinir dokusunun alınması, ardından diş kökleri içindeki kanalların genişletilerek dezenfekte edilmesi ve genişletilmiş kanalların dolgu malzemesi ile doldurulması işlemidir.

Günümüzde kanal tedavisi, canlı dişlerde tek seansta, canlılığını yitirmiş dişlerde ise genellikle iki seansta yapılmaktadır.

Avantajlar

- Kanal tedavisi dolguyla geçmeyen diş ağrı ve hassasiyetleri bu yöntemle giderilerek doğal dişiniz ağızda tutulmuş olur.
- Diş çekiminin alternatifidir. Kanal tedavisi ağızda uzun yıllar fonksiyon sağlayacak kendi doğal dişiniz kalır. Bu sayede çok daha masraflı-zorlu tedaviler olan implant ve köprü tedavileri yaptırmanıza gerek kalmaz.

Dezavantajlar

- Dişler canlılığını kaybettiği için esnekliği azalır ve kırılmaya meyilli hale gelir.
- Hafif renklenme görülebilir. Özellikle ön bölgede estetik sorun oluşturabilir.

Kanal Tedavisi Uygulama Alanları

Dişte oluşan çürüğün dişin dış tabakaları olan mine ve dentini geçip en içteki tabaka pulpaya(sinir) kadar ilerlediği durumlarda
Travma sonucu diş sinirlerinin zarar gördüğü durumlarda
Çok aşırı sıcak-soğuk hassasiyeti oluşmuş ya da ileri dişeti hastalıklarının oluştuğu durumlarda
Çiğneme sırasında kişiye ağrı veren dişlerin tedavisinde



Pulpa Nasıl İltihaplanır?

Her insanın ağız boşluğunda bakteriler vardır. Bakteriler aldığımız birçok gıdayla birleşerek ağzımızda asitlerin oluşmasını sağlarlar. Bu oluşan asitleri ağzımızdan uzaklaştıramazsak, bu maddeler mineye zarar verirler ve mine tabakasında çürük oluşmasına neden olurlar. Minede oluşan çürükler tedavi edilmezlerse, mine tabakasının altındaki, dentin tabakasına geçerler. Dentin tabakası ağrı yoluyla bizi uyarmasına karşın oluşan çürük yine tedavi edilmezse bu kez mikroorganizmalar pulpaya doğru hareketlenirler. Bu sırada pulpa kendini korumak için çeşitli yolları devreye sokar. Bu yollardan biri de ağrı yoluyla bizi uyarmaktır ama yine dişimizi tedavi ettirmezsek bir müddet sonra mikroorganizmalar pulpa içindeki damar ve sinirleri harap ederek iltihabın oluşmasını sağlarlar.

Pulpa da iltihabın oluşmasının bir başka yolu da travmalardır. Dişe gelen bir darbe, kök ucundan dişin köküne giren damar ve sinirlerin kopmasına, böylece dişin canlılığını yitirmesine neden olabilirler. Bu durumu herhangi bir yolla mikroorganizmaların eklenmesi pulpanın iltihabına neden olur. Pulpanın enfekte olmasının bir başka yolu da, diş çevresinde uzun süreli periodontal (diş eti ve çevresi) hastalığın bulunmasıdır.

Dişin Enfekte Olduğu Nasıl Anlaşılır?

Soğuk ve sıcak gıda tüketim sırasında oluşan diş ağrısı ve hissedilen diş hassasiyeti bir iltihap başlangıcı habercisi olabilir. Bu iltihap belirtilerine dişlerde meydana gelen aşırı renk değişimleri de dahil edilebilir. Bunların dışında çürüğün pulpaya kadar ulaştığı ama tedavi edilmeyen dişlerde enfeksiyon kök ucundan çene kemiğine çıkar ve yüzde küçük, büyük şişlere neden olabilir. Bu durumda enfeksiyonla mücadele, diş hekimin yaptığı işlemlerin yanı sıra antibiyotik kullanımı da uygulanabilir. Genel kanı, yüzde şişlik oluşturan dişin şiş indikten sonra çekilmesi gerektiğidir, ancak bu çok eski bir düşüncedir. Bu noktada enfeksiyonlara neden olan dişler bile kanal tedavisi yapılarak ağızda tutulabilir ve bu diş sağlıklı diş gibi size yıllarca hizmet edebilir.

Kanal Tedavisi Süreci

Lokal anestezi yapılarak dişin çürüklerinin temizlenmesi
Sinir dokusunun özel aletlerle alınması, kök kanallarının yıkanması ve genişletilmesi
Dişte çok fazla iltihaplanma varsa kök içine çeşitli ilaçlar konularak üzerinin geçici dolgu ile kapatılması ve belli aralıklarla pansuman yapılması
Çok fazla iltihaplanma yoksa ilk seansta genişletilen kanalların uygun kanal tedavisinde kanal dolgusu ile kalıcı olarak doldurulması
Son aşamada dişin dolgusunun yapılması (Kalan diş dokusunun ince olduğu durumlarda yapılan dolgunun ardından dişin kırılmaması için kaplama ya da benzeri tedavi gerekebilir.)
Diş yüzeyine dolgunun tutunması için ‘bonding’ adı verilen ajanlar sürülerek özel bir ışıkla sertleştirilmesi.

Kanal Tedavisi Aşamaları Nelerdir?

1. Radyografi alınarak sorunlu dişin belirlenmesi.
2. Diş canlıysa lokal anestezi yapılarak, diş ve çevre dokulardaki duyarlığın yok edilmesi.
3. Dişin mine ve dentin tabakalarındaki çürüklerin temizlenerek, pulpaya ulaşılacak boşluğun oluşturulması.
4. Elektronik aletler kullanılarak çalışma uzunluğunun saptanması ve radyografiyle teyit edilmesi.
5. Döner alet sistemleri kullanılarak, kök kanalı içindeki enfekte dentin tabakalarının ve mikroorganizmaların yok edilmesi ve uzaklaştırılması.
6. Kök kanallarında döner alet sistemleri kullanılırken, çeşitli kök kanalı dezenfektanları ile mikroorganizmaların yok edilmesi.
7. Kanal tedavisine başlarken diş canlı değil ise, kök kanalı içine konulacak bir kanal antiseptiği ile belirli bir süre beklenmesi ve sonraki buluşmada kök kanlarının doldurulması.

Kök kanalı tedavisinden sonra, dişin çevre dokular ile ilişkisi kesilerek, enfeksiyonun bir daha oluşmaması ve dişin çevre dokularında meydana gelmiş bir hasar varsa onun onarılması amaçlanır.

Bugün için doğru tedavi yöntemi uygulanan kanal tedavilerde başarı oranı %90’a varmaktadır.